Półka Agnieszki Drotkiewicz. Wojciech Kuczok „Czarna”

Samotność, zniewolenie, duszność – to w moim odczuciu główne tematy „Czarnej” Wojciecha Kuczoka.

To portret rodzinny z kochanką, jest to także – jak zwykle w książkach Wojciecha Kuczoka „Polaków portret własny”. Mieszkańcy polskiej prowincji (tytułowa „Czarna” to nazwa małej miejscowości, ale także wskazanie na główną bohaterkę – jako na czarną owcę) są samotni, zniewoleni, przyduszeni. Nie mają własnych poglądów, lecz te wzięte skądś – z plotkarskiej gazety, z telewizji; nie mają  odwagi by bronić swoich granic, i by podążać za swoimi uczuciami. Nie mają też języka, więc Kuczok użycza im swojego. Brutalność jest wysubtelniona przez poetycką wrażliwość autora.

Książka opublikowana jest w serii „Na faktach” – czyta się ją bardzo dobrze, motywacje bohaterów i intryga wciąga, ale zarazem jest to lektura głęboko dotkliwa. Główna bohaterka – poniekąd literacka siostra Eriki Kohut z „Pianistki” Elfriede Jelinek – odmalowana jest przez Wojciecha Kuczoka z ogromną empatią i wrażliwością. Tak jak w nagrodzonym „Nike” „Gnoju”, tak i w „Czarnej” – Kuczok szuka źródła zła, podróżuje tam, gdzie rodzi się przemoc. Siła obrazów „Czarnej” porównywalna jest ze sceną kamieniowania w „Greku Zorbie”. Dramat przedstawiony przez Kuczoka jest na miarę greckiej tragedii, jednak tym, co mnie najbardziej porusza w „Czarnej” – są te małe zadry, do znajdowania których Kuczok ma wybitny talent.

Oto przykłady:

Maryśka już nie ma siły na wiosnę, ją już wiosna męczy jak nocna impreza u sąsiadów.,

Jeremi dopija kawę. (…) Zawsze, kiedy chce ją wyprowadzić z równowagi, pije w ten sposób.

– Mam nadzieję, że już się nie gniewasz.

Beata jeszcze raz od początku zaczyna wycinkę, tym razem nożem kuchennym, od małego palca prawej dłoni.

– Ależ skąd, kochanie.”

Agnieszka Drotkiewicz

Kuczok-czarna

Czarna

Wojciech Kuczok

Seria: Na F/Aktach

Wydawnictwo: Od deski do deski

 

drot2Agnieszka Drotkiewicz – pisarka. Autorka czterech powieści (Paris London Dachau, Dla mnie to samo, Teraz, Nieszpory) oraz zbiorów rozmów (dwa wspólnie z Anną Dziewit – Głośniej! Rozmowy z pisarkami, Teoria trutnia i inne; sama –  Jeszcze dzisiaj nie usiadłam, Piano rysuje sufit). Przeprowadziła wywiad rzekę z Dorotą Masłowską pod tytułem Dusza światowa oraz rozmowę z Ewą Kuryluk Manhattan i Mała Wenecja.  Jest także autorką dramatu  Daleko od Wichrowych wzgórz. Była kuratorką i prowadzącą trzech cyklów spotkań literackich Daleko od Wichrowych Wzgórz w Teatrze Dramatycznym w Warszawie, Klubu Kreatywnego Czytania oraz Lesen znaczy czytać – współorganizowanego z Goethe Institut.